مسائل ارزي
دوستی می گفت : سیاستمداران باید به فکر مردم باشند .
گفتند : مادری وارد اتاق شد و دید یکی از پسرانش جعبه شیرینی را روبروی خود گذاشته و مشغول خوردن است - خطاب به او گفت : مادر جان تو که داری این طور همه شیرینی ها را می خوری هیچ به فکر برادرت هستی ؟
پسر همان طور که مشغول خوردن بود گفت :
بله من دائم به فکر او هستم که مبادا سر برسد .
دیروز هم جلسه دیگری در محل کانون صرافان برگزار شد و باز هم چون ممنوع هستم از شرح ماجرا ها با ذکر یک داستان شرح را به زمان دیگری وامیگذارم .
شرح اين هجران و اين سوز جگر اين زمان بگذار تا وقت دگر
گفتند :مورچه ای تصمیم گرفت با فیلی بجنگد با زحمت خود را به پا های فیل نزدیک کرد و سعی کرد با دندان های کوچکش پای فیل را گاز بگیرد ٬ در این موقع نارگیلی از بالای درخت روی سر فیل افتاد ٬ فیل ناله ای کرد ٬ مورچه گفت : هنوز این اولش است ٬ تو نمی دانی با کی طرف هستی .
به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد که البته با تیتر ثبات بازار ارز و سکه، و مذاکرات بغداد بود که دوستان در دنیای اقتصاد با تیتر ذیل زحمت کشیده و آنرا به چاپ رسانده اند:
پيشنهادي براي ثبات بازار ارز و سکه
هادی احمدی فخوری
بازار ارز اندک زمانی است با ثباتی نسبی مواجه شده است. نوساناتی منطقی به خود میبیند در حالی که میل به کاهش درآن قویتر از افزایش است. اما سوال اساسی این است که آیاثبات نسبی موجود عمقی است یا سطحی؟ در صورت التهاب مجدد بازار چه راهکاری میتواند متصور باشد؟
آنچه سلسله وار در یکسال اخیر رخ داد عبارت بود از: افزایش چشمگیر نقدینگی و برخی نگرانیهای منطقهای که احساس حفظ ارزش پول را در مردم ایجاد کرد، سرمایههای کلانی علیالخصوص در نیمه دوم سال گذشته به سمت بازار ارز و سکه گسیل داده شد، بازار ارز و سکه ملتهب شد و انتظار افزایش قیمتها شکل گرفت، انتظار فراگیر افزایش نرخ ارز و سکه از یک سو و حضور سفتهبازان از سوی دیگر، به حدی شدت گرفتند که جذابیت بازار ارز و سکه را فزونی بخشیدند و تبدیل به عامل حداکثری گرانی ارز و سکه شدند. راهکارهای پربحث افزایش نرخ بهره و پیش فروش سکه در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفتند و تا حدی نقدینگی سرگردان مهارشد.
بازار آزاد ارز کشور علاوه بر عرضه و تقاضا، به شدت متاثر از جو روانی است، البته این ویژگی در تمامی بازارهای مالی دنیا نیز وجود دارد، اما انصافا در بازار ارز و سکه کشور بیشتر مشهود است. گواه آن سقوط بیش از 200 تومانی قیمت دلار طی دو روز، پس از مذاکرات استانبول در فروردین ماه بود؛ بدون آنکه عاملی منطقی همچون افزایش عرضه یا کاهش تقاضا رخ داده باشد. کاهش قیمت طلا در بازارهای جهانی و آغاز تحویل سکههای پیشفروش شده نیز، بازار سکه را در سرازیری قرارداد.
ایجاد برخی موانع غیرتعرفهای برای واردات، پیچیدگی روند ثبت سفارشها و ابهامات موجود در مورد اختصاص ارز دولتی، باعث کاهش تقاضا در بازار ارز شده اند. کاهش تقاضا و روند کاهشی بازار ارز وسکه پس از مذاکرات استانبول، باعث خروج حداکثری سفتهبازان از بازار شد. در عین حال نظر غالب فعالان اقتصادی، کاهش نرخ ارز پس از مذاکرات بغداد است. این انتظار کاهشی، البته در صورت هم راستا بودن مذاکرات بغداد با استانبول، میتواند منجر به کاهش نرخ ارز شود. این فرصتی طلایی برای بانک مرکزی به عنوان مدیر نظام ارزی کشور است؛ تا بتواند با مدیریت در عرضه ارز، نرخ ارز آزاد را به نرخ دولتی در زمانی اندک و هزینه حداقلی نزدیک کند. نتیجتا هم تورم موجود را که اتفاق نظر بر وجود عامل کلیدی نرخ ارز در آن وجود دارد، کاهش دهد و هم ثبات را در نرخی پايینتر برای بازار ارز حفظ کند. کما اینکه بارها در گفتار مسوولان اقتصادی تمایل به یکسانسازی نرخ ارز و عزم در مهار گرانیها، بیان شده و وعدههایی در این خصوص به مردم داده شده است.
متقاضیان واقعی ارز که خرید خود را موکول به پس از مذاکرات بغداد کردهاند، در آیندهای نزدیک برای تامین نیازهای خود وارد بازار خواهند شد و موجی تازه از تقاضا در بازار شکل خواهد گرفت. به عبارت دیگر پس از مذاکرات بغداد، روندی کاهشی در بازار ارز و سکه در دورهای کاملا
کوتاهمدت به وجود خواهد آمد که اگر تقاضاهای به وجود آمده به هنگام مدیریت نشوند، میتوانند در میان مدت روندی افزایشی بهوجود آورند، روند افزایش قیمت در بازار ارز هم به تورم دامن خواهد زد و هم بازارهای ارز و سکه را برای سفته بازان جذاب خواهد کرد. در حالی که بانک مرکزی میتواند از این فرصت بالقوه در پس مذاکرات بغداد، استفادهای مفید کرده و مدیریت بازار ارز را به عرصه ظهور رساند.
عرضه دلار ارزان با ايران چه ميكند؟ موارد زير بخشي از اثرات دلار ارزان است.
- گسترش زياد قاچاق به ايران.
- واردات بيش از حد كالا به كشور و در تنگنا قرار دادن توليد داخل.
- كاهش جذابيت صادرات
- فروش سرمايههاي كشور و انتقال ارز به خارج از كشور.
البته در كنار واقعي شدن قيمت دلار بايد حمايتهاي لازم نيز از توليد داخل صورت بگيرد اما به نحوی که ایجاد رانت نشود .
واقعي شدن نرخ ارز علاوه بر مزاياي ياد شده درآمد ريالي دولت بابت فروش ارز راافزايش ميدهد.
مطلب ذیل حدود دو سال و نیم پیش در همین وبلاگ درج شده ولی بعلت اینکه هنوز موضوع روز است بار دیگر انرا نقل می کنم :
ایا نرخ ارز گران است؟
نرخ ارز که قبل از انقلاب اسلامی وابسته به دلار امریکا بود ٬بعد از انقلاب شناور شد ولی دولت بعلت وجود جنگ و شرایط انقلاب قیمت انرا ثابت اعلام می کرد در حالی که بازار قیمت بسیار بالاتری را برای خرید و فروش اعمال می نمود.
بعد از روی کار امدن دولت اقای رفسنجانی شرایط اندکی تغییر کرد و ایشان با دادن شعار اقتصاد ازاد و برشمردن مفاسد و مضار اقتصاد دولتی قیمت ارز و خروج ان از کشور را ازاد اعلام کرد.
در این برهه بانک مرکزی گاه گاهی با فرستادن عوامل و تزریق ارز بنام مبارزه با گرانی در بازار دخالت می نمود.شاید همکاران بخاطر داشته باشند اقائی بنام نجفی را....
مرحله بعد پشیمان شدن اقای رفسنجانی از سیاست بازار ازاد در خردادماه سال ۱۳۷۳ بود.
در ان زمان ایشان با سیاست تثبیت نرخ ارز و ممنوعیت معامله ارز توسط مردم و احیای مجدد سازمان تعزیرات و دستور قلع وقمع صرافان بمیدان امد.
یادم هست یک نوبت در نماز جمعه دلار فروشی را با تریاک فروشی مساوی دانسته و صرافان را نصیحت نمودند به یافتن شغلی ابرو مند؟
این زمان نیز بگذشت .....
دوران اقای خاتمی رسید بار دیگر خرید و فروش ارز ازاد شد و قیمت ان هم که تا ۹۵۰ تومان در تابستان ۱۳۷۸ رسیده بود رو به افول نهاد.
و بعد از اینکه به حدود ۸۰۰ تومان رسید بار دیگر ولی با شیبی کم شروع به افزایش نمود. و الان هم حدود ۱۰۰۰ تومان است .
نرخ متوسط تورم طی این ده سال حداقل ۲۰ در صد بوده که اگر با دلار ۹۵۰ تومان محاسبه کنیم قیمت فعلی دلار حدود ۴۰۰۰ تومان را نشان می دهد.
و اگر مبنا را ۸۰۰ تومان در سال ۱۳۸۰ در نظر بگیریم و نرخ تورم را هم متوسط ۲۰ در صد که تقریبا مساوی نرخ سود بانکی بوده باز هم نرخ فعلی حدود ۳۰۰۰ تومان را باید نشان دهد.
البته همه می دانند که هر چه پول ملی قوی تر باشد رفاه برای مردم بیشتر است ولی پائین بودن نرخ ارز به تنهائی در حالی که نرخ تورم و سود بانکی بالاست و انواع کالاها هر روز گرانتر می شود ٬ نه تنها باعث رفاه مردم نمی شود بلکه منجر به افزایش واردات ٬ کاهش صادرات ٬ بسته شدن کارخانه ها ٬ و افزایش بیکاری و .... شده و می شود
خبر در گذشت حاج عباس اقای فخارنیا را شنیدم و بسیار متاثر شدم .
ان مرحوم را بیش از سی سال می شناختم و جز خیر و نیکی از او به یاد ندارم.
برای ان مرحوم ارزوی غفران و روح و ریحان دارم و برای فرزندان و همسرش صبر و اجر و سعادت از ایزد منان ارزو دارم.
و به همه بازماندگان ان فقید سعید مخصوصا صدیق عزیزم حاج محمد عبدالصمدی تسلیت عرض می کنم .
گفتند : چهار نفر مشغول نماز بودند - شخصی وارد شد و سوالی کرد - یکی از نماز گزاران او را پاسخ داد دومی اولی را گفت : مگر ندانی که گفتار در نماز جایز نیست - سومی به دومی گفت : ولی خودت هم که سخن گفتی پس نماز تو هم باطل شد - چهارمی دستها را به اسمان دراز کرد و گفت : خدارا شکر که من سخنی نگفتم که نمازم باطل شود .
دیروز جلسه شورای عالی کانون صرافان در محیطی به شدت گرم و صمیمی !!برگزار شد .
و تصمیماتی گرفته شد که مرا از باز گفتن ان منع کرده اند و اگر می توانستم بگویم برایتان خیلی می خندیدید ولی بجای ان حکایتی از ملا نصرالدین برایتان می گویم :
گفتند : ملا خری داشت که گویا از او ناخرسند بود انرا فروخت و به دلالی سپرد تا خری خوب برایش بیابد . دلال او را خاطر جمع کرد و گفت :
خیالت راحت باشد خری برایت بگیرم که روزی صد بار خر خودت را یاد کنی .
مشگل دنیا این است که احمق ها کاملا به خود یقین دارند - در حالی که دانایان سرشار از شک و تردیدند. (راسل)
البته معلوم نیست همه حرفهای برتراند راسل درست باشه .
امیدواریم خداوند همه ما را به راه راست هدایت بفرماید .
گفته اند : سید ضیاالدین طباطبائی مجوزهای فراوان برای تاسیس روزنامه میگرفته و هر گاه یکی از انها به هر دلیلی لغو امتیاز می شده فورا روزنامه بعدی را راه می انداخته .
حالا حکایت برخی صراف نما های دوبی نشین شده که با فریب عده ای ناصراف مجوز دار و با سوئ استفاده از بد بختی انها از بانک مرکزی سهمیه می گیرند و در بازار ازاد می فروشند و زمانی که بانک مرکزی با اطلاع از این تخلف مجوزشان را لغو کرد به سراغ مجوز دار بی چاره و بی تقوای بعدی می روند
سود اصلی را ان دوبی نشین و ترکیه نشین می برد و بد نامی و فلاکتش نصیب بیچاره ای میشود که مجوزی داشته و بجای فعالیت سالم فریب چند تومانی درامد اضافه را خورده و هم ابروی خودش را به خطر انداخته و هم ابروی صنف صراف را.
ای کاش می دانستیم که طمع پلی است بر روی ابرو می زنند تا از ان بگذرند.
